ประชาธิปไตยไม่ใช่แค่การเลือกตั้ง

แปลจากบทความ ‘Democratic system more than just popular vote’
หนังสือพิมพ์ Bangkok Post (https://www.bangkokpost.com/opinion/opinion/1653576/democratic-system-more-than-just-popular-vote)

นายสนธิรัตน์ สนธิจิรวงศ์ เลขาธิการพรรคพลังประชารัฐ ได้กล่าวว่าสื่อมวลชนไม่ควรใช้คำว่า พรรคฝั่งประชาธิปไตยและพรรคฝั่งเผด็จการ เพราะว่าพรรคพลังประชารัฐได้แข่งขันในระบบเลือกตั้งและชนะถึงแปดล้านเสียง จึงต้องนับว่าพรรคพลังประชารัฐสนับสนุนระบอบประชาธิปไตยเช่นเดียวกับพรรคอื่น

การเลือกตั้งเป็นส่วนที่สำคัญของประชาธิปไตยจริง แต่ประชาธิปไตยไม่ใช่แค่การเลือกตั้ง

นายทักษิณ ชินวัตร เคยถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักด้วยข้อหาพยายามทำลายประชาธิปไตยในไทย ด้วยการกดดันศาลรัฐธรรมนูญ แทรกแซงในระบบข้าราชการ ซื้อสำนักข่าวไอทีวี และละเมิดสิทธิมนุษยชน

ในทำนองเดียวกัน นางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ก็โดนผู้ประท้วง กปปส. วิจารณ์ว่าเป็นเผด็จการรัฐสภาที่ไม่สนใจเสียงข้างน้อย

หากจะกล่าวว่าระบอบทักษิณไม่เป็นประชาธิปไตยทั้งที่ชนะการเลือกตั้ง เพราะไม่เคารพกระบวนการอื่นๆ ของประชาธิปไตย ก็ต้องยอมรับเช่นกันว่า พรรคพลังประชารัฐไม่ได้สนับสนุนประชาธิปไตยอย่างแท้จริง โดยมีเหตุผลประกอบสองข้อหลัก

ประการที่หนึ่ง พรรคพลังประชารัฐได้รับประโยชน์จากกระบวนการเลือกตั้งที่ไม่เป็นธรรม

นายโรเบิร์ท ดาห์ล นักรัฐศาสตร์ ระบุมาตรฐานสำคัญที่สามารถบ่งชี้ว่า ระบบการปกครองระบบใดระบบหนึ่ง เป็นประชาธิปไตยอย่างแท้จริงหรือไม่

หนึ่งในเกณฑ์ที่ได้มีการระบุไว้คือ เจ้าหน้าที่รัฐต้องมาจากการเลือกตั้งที่เสรีcและเป็นธรรม มีการจัดการเลือกตั้งอย่างสม่ำเสมอ และการจัดเลือกตั้งต้องปราศจากการใช้อำนาจเพื่อบังคับผู้ใช้สิทธิใดๆ ให้เลือกไปทางใดทางหนึ่ง

องค์กรตรวจสอบการเลือกตั้งนานาชาติ Anfrel ได้กล่าวว่า การเลือกตั้งในไทยถูกจัดในสภาพแวดล้อมที่เอื้ออำนวยให้กับรัฐบาลและผู้สมัครที่สนับสนุนรัฐบาล และ รศ. ดร. ฐิตินันท์ พงษ์สุทธิรักษ์ เขียนว่าถึงแม้ประชาชนจะสามารถใช้สิทธิเลือกตั้งได้อย่างเสรี แต่เสรีภาพในการเลือกก็ถูกจำกัดไว้แล้วโดยระบบของรัฐบาลทหาร

พรรคพลังประชารัฐชนะเสียงมากที่สุด แต่เป็นชัยชนะในสนามเลือกตั้งที่ไม่เป็นธรรม!

ประการที่สอง พรรคพลังประชารัฐต้องการที่จะธำรงไว้ซึ่งระบอบคสช. และรัฐธรรมนูญปี 2560 ที่ไม่เอื้ออำนวยต่อการมีประชาธิปไตยที่แท้จริง

นักรัฐศาสตร์ ฟิลิป ชมิตเตอร์และเทอร์รี คาร์ล ได้เพิ่มเกณฑ์มาตรฐานของประชาธิปไตยที่แท้จริงอีกข้อ คือ เจ้าหน้าที่รัฐที่ได้รับการเลือกตั้ง ต้องใช้อำนาจการตัดสินใจตามรัฐธรรมนูญได้โดยปราศจากการแทรกแซงจากเจ้าหน้าที่รัฐที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้ง

รัฐธรรมนูญปี 2560 ที่ใช้ปัจจุบันมีหลายมาตราที่ละเมิดมาตรฐานดังกล่าว ไม่ว่าจะเป็นข้อบังคับว่ารัฐบาลต้องทำตามยุทธ์ศาสตร์ชาติ 20 ปี หรือการอนุญาตให้ ส.ว. ที่แต่งตั้งโดยรัฐบาลปัจจุบันสามารถมีส่วนร่วมในการเลือกนายกรัฐมนตรีได้

กลไกดังกล่าวล้วนแล้วขัดต่อหลักการประชาธิปไตยทั้งสิ้น

ดังนั้น การลือกตั้งครั้งนี้จึงไม่อาจดำเนินตามวิถีของประชาธิปไตยได้ โดยถึงแม้พรรคเพื่อไทยจะสามารถรวบรวมพรรคร่วมรัฐบาลให้ได้เสียงเกินครึ่งในสภาผู้แทนราษฎร แต่พรรคพลังประชารัฐก็ยังมั่นใจว่าจะสามารถนำรัฐบาลชุดต่อไปได้ เพราะพรรคพลังประชารัฐเชื่อมั่นในส.ว. อีก 250 เสียง ซึ่งพลเอกประวิตร วงษ์สุวรรณ รองนายกรัฐมนตรี เคยกล่าวไว้ว่า “ควบคุมได้”

การที่พรรคเพื่อไทยจะจัดตั้งรัฐบาลไม่ใช่เรื่องที่น่ายินดี เพราะพรรคเพื่อไทยเองก็ละเมิดหลักการของประชาธิปไตยมาหลายครั้ง และมีกรณีทุจริตในอดีตหลายเรื่อง

แต่หากต้องการให้ประเทศไทยเดินหน้าต่อไปได้ เราจำเป็นที่จะเคารพเสียงของประชาชนและสร้างระบอบประชาธิปไตยที่ยั่งยืน รวมถึงการเคารพธรรมเนียมของระบอบรัฐสภารูปแบบเวสมินสเตอร์ที่ประเทศไทยใช้ ซึ่งโดยธรรมเนียมแล้วต้องให้พรรคที่ได้เสียงข้างมากในสภาล่างมีสิทธิแรกในการตั้งรัฐบาล

ถึงแม้พรรคพลังประชารัฐจะชนะการเลือกตั้งด้วยคะแนนดิบสูงที่สุด แต่ก็ไม่อาจปฏิเสธได้ว่ามันคือชัยชนะที่ตั้งอยู่บนรากฐานที่ไม่ยุติธรรม และก็ไม่อาจปฏิเสธด้วยว่า พรรคพลังประชารัฐต้องการที่จะคงไว้ซึงระบอบอำนาจนิยมที่ไม่เคารพหลักการประชาธิปไตย

พรรคพลังประชารัฐเรียกร้องให้ทุกคนเคารพคะแนนเสียง 8.4 ล้านคะแนน แต่ พรรคพลังประชารัฐเองก็เมินอีก 15 ล้านเสียงที่เลือกพรรคที่ระบุอย่างชัดเจนว่าไม่ต้องการสืบทอดอำนาจของ คสช

การไม่ฟังเสียงประชาชนเช่นนี้ไม่อาจนำพามาซึ่งความสงบที่แท้จริงได้

ประชาธิปไตย ไม่ใช่แค่ป๊อปปูล่าร์โหวต ไม่ใช่แค่การเลือกตั้ง แต่ต้องคำนึงถึงหลักการประชาธิปไตยโดยรวมที่แท้จริง

Random ramblings — main blog at kenlwrites.com.

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store